نکاتی پیرامون موضوع چند همسری


نکاتی پیرامون موضوع چند همسری            نویسنده :- جعفر  ناظم رعایا


فقها مجوز داشتن چند همسر را برای مردان آیه 3 از سوره چهار ( نساء) و نیز سنت دانسته و نیز شزط لازم را امکان رعایت عدالت در بین همسران از سوی مردان شناخته اند .
در آیه مذکور نکاتی به شرح زیر هست که مورد دقت کافی قرار نگرفته است ،وگرنه چند همسری بو دن مربوط به زمانی خاص میشد نه اینکه همیشه ازاد و به دلخواه مردان باشد:-
آیه مربوط به زمانی میشود که چند دختر یتیم ( ویا با مادرشان )تحت سرپرستی مر دی متمکن قرار گرفته با شند و این موضوع زمانی اتفاق می افتد گه پدر یا ولی دخترا ن در جنگ یا حوادثی دیگر کشته یا مرده باشد و دختران بالغ شوند و خواستگاری نداشته باشند. در چنین صورتی مردی که سر پرستی آنهارا بر عهده داشته باشد میتواند علاوه بر همسر خود و به شرط داشتن تمکن و رعایت عدالت سه نفر از آنان را به نکاح در آورد که این هم مشروط است به این که باهم خواهر نباشند.
2- عدالت یک اصل در نظام دین اسلام است که هم باید درکل نظام رعایت شود و هم در روابط خانوادگی – بنا بر این در مورد ازدواج هم نباید پنداشت که اگر مردی متمکن
باشد و بتواند بین همسرانش از هر نظر با عدالت هم رفتار کند حق داشته باشد که در شرایط عادی بیش از یک همسر اختیار کند زیرا اگر این رویه ببن متمکنان عمومیت یابد به غیر متمکنا ن ستم وارد میشود. طبق آیه 8 از سوره 13 رعد –قرآن کریم تصریخ دارد که نظام توالد از هر لحاظ – بخصوص از نظر تعداد زن و مرد – زیر نظر و علم افریدگار قرار دارد ، و آمار هم نشان میدهد که تعداد زن و مرد در تمام کشوز ها و اجتماعات تقریبا مساویست ، یعنی بخواست خداوند در برابر تولد یک پسر یک دختر هم متولد میشود و این تساوی همیشه بر قرار است مگر اینکه خود انسانها این نظامرا مختل نمایند ـ انچنانکه در چین به علت بر قرار. کردن قانون تک فرزندی و تمایل بیشتر خانواده ها به داشتن پسر این تساوی طبیعی را بر هم زده اند و مقد مه ایجاد یک مشکل عمومی را برای کشور و ملت خود فراهم نموده اند
پس مفهوم بر قراری عدالت حقیقی این است که یکنفر مرد در شرایط عادی تنها یک همسر اختیا ر کند وگر نه بر خلاف عدالت اجتماعی عمل کرده است زیرا عدالت واقعی در ظرف اجتماع محقق میشود- نه فقط در خا نواده در بین همسران. موضوع سنت در تعدد زوجات نیز از آنجا ناشی شده است که در عصر خود حضرت رسول ا للله(ص) که مسلمانان پیوسته مورد حمله دشمنان بودند برای دفاع از جان و ایمان خود غالبا در غزوات و سرایا گرفتار بودند و مردان کشته میشدند و همسران و اطفالشان بیوه وبی سر پرست میماند ند و سر پرستی آنان خواه نا خواه زیر نظر و مساعدت دیگران قرار میگرفت و عدالت وانصاف حکم میکرد که افراد بی سر پرست هم از مواهب طبیعی ، منجمله داشتن همسر یهره مند شوند .
پس از رحلت رسول الله(ص) نیز به امر خلفای راشدین لشگر کشیهایی بعنوان تبلیغ و گسترش اسلا م صورت گرفت که ما به درست یا نا درست بو دن آ‌آنها کار ی نداریم .
در جریان این لشگز کشیها هم از یکسو مشلمانان کشته می دا دند که خانواده هایشان بی سرپرست میشدند و از سوی دیکر به اسارت گرفتن خانواده شکست خوردگان سبب
میشد تا مردانشانرا به بر دگی و زنانشانرا به کنیزی و زیباترانشانزا به همسری دایمی در اورند و اینقبیل موار د نیز سبب شد که چند همسری بودن یتدریج دارای سابقه طولانی بشود و شرط و شروط آن به درستی مورد توجه واقع نشود.و بصورت یک فرهنک در اید و جزو مسایل فقهی تثبیت گردد.و متمکنان ظاهر بین هم که همیشه منتظر چنین فر صتهای بوده و میباشند. نمونه ملموسی از حوادث صدر اسلام جنگ تحمیلی هشت ساله عراق با کشور ما میباشد که بسیاری ازجوا نان ما شهید شدند و بسیاری از خانواده ها سر پر ست خودرا از دست دادند که خوانندگان شاهد پیامدهای آن بوده و هنوز هم هستند و علیرغم آن همه تلاش جانانه ای که مردم موءمن ما انجام دادند هنوزهم عوارض آن کاملا برطرف نشده است .
در کشورهای غیر اسلا می که برای مواقع غیر عادی راه حلهایی برا ی مشکلات، همانند شرع مقدس اسلام ندارند ،عوارض جنگها در مقایسه با پیروان دین اسلام فاجعه بار تر است –انچنانکه در همین جنگ جهانی دوم که تعداد زیادی از مردان کشته و خانواده ها بی سر پرست شدند از بابت زنان بی شوهر مشکلات بسیار بوجود امد که یکی از آنها فشارها و تظاهرات مکرر زنان غربی برای قانونی شدن تعدد زوجات بود و دیگری رواج فساد و بی بند و باری در میان بعضی زنان بی سرپرست وکم شدن قبح و زشتی ارائه قسمتهایی از اندام زنان ، که هنوز هم نزد حتی بعض اززنان عفیف عادی تلقی میگردد وبه صورت یک فرهنگ جا افتاده است.
در هر حال موضوع چند همسری را ه حلیست که در اسلام برای رفع مسایل مربوط به شرایط غیر عادی تشریع شده است اما فر صت طلبان طبق رویه خود اینموضوعرا نیز بر حسب
دلخواه خود مورد بهره بر داری ناروا قرار داده اند !