مقدمه
با ستايش‌ بي‌پايان‌ در پيشگاه‌ خداوندي‌ كه‌ ما را خلعت‌ هستي‌ پوشانيد و در زمره گويندگان‌ لااله‌َالاّاللّه‌ و پيروان‌ پيامبر برگزيده‌ خود حضرت‌ محمد ابن‌ عبدالله(*) قرار داد. و سلام‌ خداوند و درود فراوان‌ بر خاتم‌ پيامبران‌ كه‌ كلام‌ پروردگار جهانيان‌ را به‌ شايستگي‌ بگوش‌ مردم‌ جهان‌ رسانيد و مستجمع‌ آن‌ را با نام‌ قرآن‌ كريم‌ به‌ عنوان‌ امانتي‌ آسماني‌ و گرانبها و همراه‌ با ميراثي‌ گران سنگ‌ ديگر بنام‌ عترت‌، يعني‌ حضرت‌ علي‌ ابن‌ ابيطالب‌ و يازده‌ فرزند پاكنهاد او عليهم‌السلام‌، به ما سپرد و به‌ پيروي‌ از اين‌ دو وديعه بزرگ‌ سفارش‌ فرمود، و ما را با شناخت‌ دوازده‌ نور مقدّس‌ ، يعني‌ دوازده‌ پيشواي‌ راستين‌ پيروان‌ اسلام‌ ناب‌ آشنا كرد و به‌ رهسپاري‌ در بزرگراه‌ سعادت‌ هر دو سراي‌ اشارت‌ و هدايت‌ فرمود.
اما بعد ـ اين‌ بنده‌ را از ديرزمان‌ آرزو چنين‌ بود كه‌ از هر گونه‌ فرصتي‌ كه‌ دست‌ دهد به‌ مطالعه‌ و تفكّر و تدبّر در آيات‌ آسماني‌ قرآن‌ كريم‌ بپردازم‌ و اگر گوهري‌ افزون‌ بر آنچه‌ ديگران‌ از غور و غوص‌ در اين‌ درياي‌ نور الهي‌ فرا چنگ‌ آورده‌اند، فراهم‌ آمدآن را به‌ گنجينه‌هاي‌ تعقّل‌ و ادراك‌ اهل‌ بينش‌ پيشكش‌ نمايم‌ .
پيش‌ از اين‌، تأليفاتي‌ در چهار جلد فراهم‌ آورده‌ام‌ كه‌ به خواست و ياري خداوند کريم چاپ و منتشر و در دسترس عموم قرار گرفت. مع‌ الوصف‌ در درازناي‌ اين‌ راه‌ بيكار ننشسته‌ و مقالاتي‌ با عناوين‌ گوناگون‌ تأليف‌ نموده‌ام‌ كه‌ تعدادي‌ از آنها در بعضي‌ جرائد چاپ‌ و منتشر گرديده‌ و تعدادي نيز در گردهمائي هاي علمي و تحقيقاتي عرضه گرديد که مورد توجّه‌ نهادها و محافل‌ و شخصيّتها‌ قرار گرفته‌ است‌ و نويسنده‌ را مورد عنايت‌ و محبت‌ خاص‌ّ قرار داده‌اند.
كتابي‌ كه‌ با اين‌ مقدّمه‌ عرضه‌ مي‌گردد مجموعه‌ سلسله‌ مقالات‌ و نوشتارهاي‌ متنوّعي‌ است‌ كه‌ فراهم‌ آمده‌ از تأمّل‌ در آيات‌ قرآن‌ كريم‌ و بعضاً پاسخ‌ به‌ بعضي‌ مشكلات‌ و مجهولات‌ است‌ و آن چنان كه‌ اشارت‌ رفت‌ شماري‌ از آنها در بخش‌ معارف‌ بعضي‌ روزنامه‌ها و مجلّات چاپ‌ شده‌ و بعضاً مسبوق‌ به‌ سابقه انتشار نمي‌باشد.
اميد است اين خدمت ناچيز مورد قبول حق تعالي قرار گيرد و در فرهنگ اسلامي مفيد واقع شود و مورد عنايت علاقه مندان به نظام مترقّي و پوياي اسلام عزيز قرار گيرد.
ضمناً ملاحظه خواهيد کرد که در اين کتاب گاهي يک و يا چند آيه مکرّراً براي تبيين مطالب و مقاصد مختلف مورد استفاده و استناد و مرجع و مأخذ راهيابي واقع شده است اما بايد دانست که اين معجزات از قرآن کريم است که هر يک از کلمات, جملات و آيات آن قدرت تحمل مطالب بيشماري را دارند و مدلل مي دارد که قرآن کريم با 77400 کلمه مي تواند «بيانگر» همه چيز باشد زيرا سخن آفريدگار, آفريدگار سخن هاي بي شمار است.

آنجا که ز لفظ «کن» جهان هستي يافت

گفتار خدا راهنماي سخن است

در بيش و کم سخن چه جاي سخن است

زيرا سخن خدا خداي سخن است